آرماتوربندی در مجسمه سازی

آرماتور بندی در مجسمه سازی – آرماتور یا نگه دارنده ARMATURE:
آرماتوربندی در مجسمه سازی همان تکیه گاه یا ساختار نگه دارنده که به منظور افزایش قدرت تحمل بار در مجسمه ساخته می شود و کارکرد آن تقریبا مشابه کارکرد استخوان بندی در بدن انسان و حیوانات است.

آرماتور بر اساس ویژگی های ماده خامی که به آن استحکام می بخشد یا آن را تقویت می کند در نظر گرفته می شود.

اغلب مواد فقط دارای مقاومت فشاری هستند، یعنی فقط می توانیم آن ها را روی هم قرار دهیم ( روی آن ها فشار وارد کنیم) ولی بدون نگه دارنده از استحکام لازم در برابر کشش برخوردار نیستند، در نتیجه برای آرماتور بندی در مجسمه سازی آگاهی از خواص ماده ی مورد استفاده برای تقویت، از اهمیت بسزایی برخوردار است، ولی از آنجا که برای اجرای هر اثر مجسمه سازی، اقتضائات طراحی منحصر به فردی مورد نیاز خواهد بود.

آرماتوربندی گل

برای شکل دادن به گل، با در نظر گرفتن وزن آن، باید از آرماتوری استفاده شود که به قدر کافی محکم و با ثبات باشد.
یک پیکره ی گلی در ابعاد طبیعی در هر سانتی متر تقریبا 50 بار از مشابه طبیعی خود (بدن انسان) سنگین تر است. علاوه بر تحمل وزن، ساختار آرماتور باید به گونه ای باشد که در قالب گیری اجازه دهد مجسمه و آرماتور به راحتی از قالب گچی جدا شوند. در مجسمه های گلی تا جد امکان از به کار بردن آرماتورهای جوش کاری شده خودداری کنید.افزایش استفاده از گل های مصنوعی تاثیر قابل ملاحظه ای بر تنوع آرماتورهای گل داشته است.
گل هایی که بر پایه آب ساخته می شوند، در طراحی و ساخت آرماتور آزادی عمل اندکی را در اختیار مجسمه ساز قرار می دهند.
به طور مثال، اگر در ساختار آرماتور از چوب استفاده کنیم آب موجود در گل باعث باد کردن چوب و فشرده شدن آن به آرماتور فلزی خواهد شد، در حالی که هنگام کار با گل های مصنوعی چنین اتفاقی روی نمی دهد. در نتیجه آرماتور باید از استحکام بالاتری بر خوردار بوده و برای مستحکم نگه داشتن این ماده ی غیر قابل تغییر و غیر متحرک می توانید از آویزهای معلق پروانه ای استفاده کنید.

رماتور بندی در مجسمه سازی

پایه پروانه ای که با استفاده از تخته چوبی و سیم ساخته شده و می توان آن را آویزان نموده تا در وسط آرماتور سر پیکره قرار گیرد.

بدین ترتیب در این قسمت محافظت بیشتری از وزن توده ی گل به عمل می آید ( در احجام بزرگ استفاده از این آرماتور ضروری است.)

مسلح سازی مواد دیگر

بر خلاف گل، موادی مانند گچ، سیمان و انواع رزین ها همگی معمولا پس از خشک شدن ترد و شکننده می شوند و همان گونه که از آرماتور های قوی و استوار برای ایستایی بخشیدن به آن ها استفاده می کنیم، لازم است برای مستحکم کردن آن ها نیز از مواد افزودنی دیگری بهره بگیریم.
به خاطر داشته باشید که کار مستقیم با این نوع مواد، ترکیبی از فزایندهای مدل سازی (افزودن) و کنده کاری (کاستن) را میسر می سازد و ماده ای که به عنوان تقویت کننده استفاده می شود باید برآورنده ی هر دو نیاز باشد.
برای مثال هنگامی که پارچه کنفی یا گونی به حجم گچی اضافه شود، استحکام و انعطاف گچ را دو چندان می کند، هم چنین اتصال بهتری نیز میان گچ و آرماتور نگه دارنده ی آن برقرار می کند.
ترکیب افزودنی هایی چون خاک اره، پوشال، الیاف شیشه، روزنامه، میکا (ورمیکولیت) و پلی استیرن (استیروفوم یا یونولیت) با این مواد که طبیعتا خاصیت چسبانندگی دارند موجب می شود که مجسمه از حجم بیشتر و البته وزن کمتری برخوردار شود و علاوه بر آن از بافت به وجود آمده نیز می توانیم بهره برداری کنیم.
به طور کلی با استفاده از افزودنی های تقویت کننده، کارآیی مواد بیشتر شده و می توانیم بدون مقید بودن به آرماتور با آن ها کار کنیم.
در این صورت مجسمه ساز آزادی عمل بیشتری دارد تا به کشف تصاویر و فرم های منحصر به فرد بپردازد.
در این جا برخی از ساختارهای اصلی آرماتوربندی به تصویر کشیده شده است تا راهنمایی برای قواعد تولید و در نتیجه شیوه ی کار ایمن تر باشد.

آرماتوربندی در مجسمه سازی

آرماتورهایی که در این تصویر مشاهده می کنید، برای مستحکم سازی احجام گلی به کار می روند و می توان آنها را در ابعاد گوناگون مورد استفاده قرار داد:
1- آرماتور متصل به مرکز ثقل (ستون فقراتی).
2- آرماتور بدون تکیه گاه (خود ایستا).

A. آویزهای پروانه ای از جنس سیم و تخته های چوبی.
برای نگه داری گل مصنوعی تعداد زیادی از این آویزها مورد نیاز است.

B. سیم منعطف آرماتوربندی که معمولا از جنس آلومینیوم است.

C. بهترین حالت برای اتصال سیم آرماتور به مرکز ثقل در قسمت پایین تنه است.

D. صفحه ای از جنس چوب، چوب پنبه یا پلی استر برای پر کردن قسمت عمده ی حجم که در هر دو نوع آرماتور، در بخش های بزرگ مجسمه مورد استفاده قرار می گیرد.

E. سیم آرماتوربندی منعطف، سیم مسی یا سیم ضخیم گالوانیزه (روی اندود) بهترین نگه دارنده برای انگشتان دست پیکره است.

F. سیمی که آزادانه در اطراف آرماتور گردانده می شود تا از سرازیر شدن (سرخوردن) گل به سمت پایین جلوگیری کند. این سیم باید به دقت به بالای آرماتور پس از جذب رطوبت گل و باد کردن، تنگ تر به آرماتور می چسبد.

H. انتهای سیم منعطف آرماتور را همان گونه که در شکل مشاهده می شود بچرخانید تا پس از ساخت پیکره از شکسته شدن آن در ناحیه قوزک پا جلوگیری شود.

I. بهترین شیوه ی ثابت کردن میله های خود ایستای آرماتور ایستاده.

J. دقت کنید که مجسمه بر روی صفحه ی پایه مستحکم ایستاده است چرا که ممکن است مدت زمان طولانی بر روی آن بایستد.

آرماتور بندی در مجسمه سازی

پایه ی نگه دارنده ی سردیس کارخانه ای (آماده)، که از میله ی چوبی و چفت کردن آن درون پایه فلزی ریخته شده تشکیل شده است.

آرماتور بندی در مجسمه سازی

شکل دیگری از پایه های سنتی سردیس با استفاده از نبشی های چهارگانه برای افزایش استحکام.

آرماتور بندی در مجسمه سازی

میل گرد عاج دار و سر پایه پیچ شونده.

آرماتور بندی در مجسمه سازی

نوع دیگری از نمونه میل گرد عاج دار که برای ایستا کردن آن میله های فلزی به انتهای لوله اصلی جوش داده شده است و

می توان آن را بدون نیاز به پایه صفحه ای مورد استفاده قرار داد.

آرماتور بندی در مجسمه سازی

نوع دیگری آرماتور از جنس سرب یا آلومینیوم منعطف که می توان آن را روی پایه چوبی بست کرد.

 

آرماتور بندی در مجسمه سازی

لوله ای که برای استحکام بیشتر، آرماتور را به راحتی تا عمق زیاد درون آن فرو می کنند.

آرماتور بندی در مجسمه سازی

سطح مقطع دو حلقه ی آرماتور سیمی.

 

آرماتور بندی در مجسمه سازی

پایه پروانه ای که با استفاده از تخته ی چوبی و سیم ساخته شده و می توان آن را آویزان نموده تا در وسط آرماتور سر پیکره قرار گیرد.

بدین ترتیب در این قسمت محافظت بیشتری از وزن توده ی گل به عمل می آید ( در احجام بزرگ استفاده از این آرماتور ضروری است ).

 

آرماتور بندی در مجسمه سازی

یک قطعه ی صلیبی برای مدل سازی شانه ها که به پایه ی چوبی میخ می شود.

 

آرماتور بندی در مجسمه سازی

محافظ شانه از جنس میل گرد.

 

منبع:

Encyclopedia of Sculpture Techniques by John Mills (Author)

Marjan Mohammadi Nejad (Translator)

مطالب زیر را حتما بخوانید