برنز – Bronze

نحوه ی اکتشاف فلزات مذاب که منجر به ترکیب فلزات گوناگون و تولید آلیاژ شد، بسیار جالب است.

حیرت انسان دوره ی باستان را تصور کنید که درست هنگام زیر و رو کردن آنش گداخته با مایعی درخشان و داغ برخورد کرده و البته جیرت مضاعف وی را در آن هنگام که پس از سرد شدن این مایع آن را به سختی سنگ خارا یافته است.

 

در میان فلزات اصلی شناخته شده ی کنونی سرب، قلع، مس، روی، طلا و نقره از جمله فلزاتی است که مورد شناخت انسان پیش از تاریخ بوده است.

 

در عصر برنز، مس فراوانترین فلز بود و پس از ترکیب آن با مقدار اندکی قلع، آلیاژی به وجود آمد که امروزه آن را با نام برنز می شناسیم.

 

برنز با نسبت 90 درصد مس به 10 درصد قله، فلزی غیرآهنی است که مقاومت مناسبی در برابر فساد تدریجی و فرسایش محیطی ( زنگ زدگی) دارد و البته کار کردن با آن نیز نسبتا ساده است.

امروزه احتمالا در میان طیف گسترده ی فلزات، برنز بیشترین کاربرد را در حوزه ی مجسمه سازی دارد، همچنان که در طی قرون گذشته نیز چنین بوده است.

 

امروزه می توان با ترکیب فلزات و عناصر فرآوان موجود با یکدیگر آلیاژهای غیر آهنی تولید کرد و به رغم آن که اکثر فلزات را در حالت خاص نیز می توان مورد استفاده قرار داد، با ترکیب آن ها مخلوط کردن یا ذوب کردنشان می توان ویژگی های جداگانه ی هر کدام را کنترل کرده و در نتیجه آن ها را راحت تر مورد بهره برداری قرار داد.

برنز خالص به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد.

 

در بخش صنعتی در راستای مصارف و کاربردهای گوناگون آلیاژهای مس تعداد زیادی از آن ها تولید شده که البته از رده ی برنز یا فلزات زرد می باشند.

 

برنز

 

در جدول ذیل به شرح برخی از انواع برنز پرداخته ایم که به طور معمول مجسمه سازان آن ها را به کار می گیرند:

 

برنز

 

مهارت های مورد نیاز هنر ریخته گری برنز مدت های طولانی در هاله ای از ابهام و رمز و راز قرار داشت.

شاید این مسئله در زمان های گذشته به دلیل رعایت احتیاط یا حمایت از صنعتگر و محفوظ داشتن هنر وی، از اهمیت بسیاری برخوردار بوده.

 

برنز

 

ولی امروزه چنین احتیاط هایی چندان ضروری به نظر نمی رسد.

صاجبان کارخانه ی موریس سینگر یکی از هشت کارخانه ی ریخته گری برنز در دنیا خاطرنشان می کنند که از نظر آن ها بهتر است سفارش دهندگان از فرایند کار در کارگاه های ریخته گری آگاه باشند و برای حفظ استانداردها و معیارهای صحیح در فرایندهای ریخته گری، حکاکی و پتینه کاری، باید نظرات و انتقادات آگاهانه سفارش دهندگان مورد توجه قرار گیرد.

 

برنز

امروزه در نسخه های اصیل، شیوه ها بیانگر کیفیت بسیار بالایی است. و در حقیقت ایجاد کیفیت سطوح برنزهای بنین که ویژگی بسیاری ممتازی به آن ها داده است به طور عادی امکان پذیر است.

 

اوگوست رودن که در ساخت مجسمه های گلی و برنزین همتای میکل آنژ به شمار می آید، در فرایند تمامی ریخته گری ها بازنمایی دقیق جزییات را در نظر گرفته است.

 

برنز

 

ریخته گری در آثار مجموعه ی بنین در شرایط ابتدایی انجام شده است، اما آثار رودن با بهره گیری از فرایندهای بسیار پیچیده ی ریخته گری توسعه یافته پس از انقلاب صنعتی در اروپا تولید شده است.

 

امروزه معیارهای این نوع ریخته گری با عنوان ویژگی اثر انگشت شناخته می شود.

 

برنز

این اصطلاح بدین معناست که حتی اثر انگشتان مجسمه ساز نیز از روی مدل اصلی به نمونه ی ریخته شده منتقل می شود.

 

شاید اگر میکل آنژ نیز که به مجسمه سازی با برنز علاقه ای نداشت، از این فرآیند تولید سطح بالا بهره می برد و در می یافت که برای به دست آوردن یک حالت کیفی به هیچ عنوان مجبور نیست ماه ها روی مجسمه ی ریخته شده حکاکی کند، قطعا با نظر مساعدتری به آن می نگریست.

 

برنز

توسعه ی قالب گیری نرم بر اساس مواد جدید و نیز شیوه ی ظریف قالب گیری مومی نیز روش هایی هستند که امروزه امکان بازتولید بسیار دقیق سطوح را برای مجسمه سازان فراهم کرده اند.

ولی هنوز فرآیند دقیق تبدیل مدل اصلی به مدل برنزی نهایی و جریان ریخته گری برای بسیاری از مجسمه سازان ناشناخته مانده است، و این میان مسئله تا جدی موجب افزایش بهای ریخته گری برای آثار هنری برنزی شده است.

 

نظرات غیر تخصصی سفارش دهندگان ناآگاه که معمولا بیش از امکانات موجود طلب می کنند و از نو ریختن قالبت بر اثر نارضایتی های ناشی از بی اطلاعی سفارش دهندگان، کار را دو چندان می کند و این مسئله در کنار احتمالات اجتناب ناپذیری که در این فرآیند رخ می دهد موجب می شود که بهای ریخته گری دو چندان شود.

به دلیل قیمت مضاعف بسیاری از مجسمه سازان به مواد دیگری روی آورده یا اقدام به ریخته گری می کنند.

شاید این چرخه با حضور مجسمه سازانی که در دانشکده های هنری و مدارس مجسمه سازی ندریس کرده و سفارش دهندگان مطلعی را تربیت می کنند کامل شود و در آینده شاهد استفاده های گسترده تری از ریخته گری باشیم.

 

راه اندازی ریخته گری های به اصطلاح خانگی و ریخته گری به صورت شخصی، نه تنها به طور غیر مستقیم به حفظ معیارهای عمومی در ریخته گری های تجاری و هنری کمک نکرده است،  بلکه نیاز به کسب مهارت های اصلی و اطلاعات گسترده درباره ی فرآیند تکنیکی به صورت فردی را نیز به وجود آورده است.

 

دانشی که در تولید آثار هنری بزرگ گذشته از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده است.

 

 

 

موضوع:  برنز

تهیه کننده: مرجان نجفی

منابع:

en.wikipedia.org

فرهنگ مواد و تکنیک های مجسمه سازی جان مایلز

با ما در اینستاگرام همراه باشید: www.instagram.com/partin.bastan

 

 

مطالب زیر را حتما بخوانید