عصر پارینه سنگی

از چه زمان بشر شروع به آفریدن آثار هنری کرد؟

چه چیز او را بدین کار برانگیخت؟

نخستین آثار هنری از چه نوع بود؟

 

عصر پارینه سنگی

 

هر تاریخ هنری باید با این پرسش ها آغاز شود.

با پذیرفتن این حقیقت که از پاسخ کامل آن ها عاجزیم.

ابتدایی ترین نیاکان ما حدود یک میلیون سال قبل با دو پای خود روی زمین به حرکت درآمدند، لیکن اینکه در آن هنگام دو دست خویش را چگونه به کار می بردند بر ما پوشیده مانده است.

نخستین آثاری که از انسان »ابزار ساز« به دست آمده متعلق به 600000 سال پیش از آن آغاز است.

البته انسان ابتدایی همه وقت می توانسته است ابزارهایی به کار برد، چنانکه می دانیم، جتی میمون ها چوبی به دست می گیرند تا موزی را از درخت بچینند، یا گاهی سنگی به سوی دشمن پرتاب می کنند.

 

انسان اولیه

اما ساختن ابزار کاری پیچیده تر است و لازمه اش این است که ابتدا نیروی تفکری قطعات چوب و سنگ را چون وسایل میوه چینی یا استخوان خردکنی بازشناسد. آن هم نه فقط در آن لحظه که نیازی بدان ها دارد، بلکه برای همه ی اوقات و موارد دیگر.

پس از آنکه انسان بر این کار توانایی سافت، به تدریج شکل بعضی چوب ها و قلوه سنگ ها را برای دست گرفتن و به کار بردن مناسب تر دید، و آن ها را برای خود ذخیره ساخت.

بدین ترتیب، وی پاره ای قطعات چوب و سنگ را چون ابزارهایی برگزید و به کار گماشت، زیرا حالا دیگر شروع کرده بود و به اینکه میان صورت شی و کارکرد یا خاصیت وجودی آن رابطه ای برقرار سازد.

البته از آن چوب دست ها تا کنون چیزی بر جای نمانده است.

ولی پاره ای قلوه سنگ ها به دست آمده استکه معلوم است در ابتدا از تخته سنگ های بزرگ حدا شده اند، و علایم دستکاری های مکرر برای مصرفی معین را هر چه بوده باشد، در خود محفوظ نگاه داشته اند.

پیشرفت بعدی این بود که انسان همان ابزارهای انتصابی را با تراش دادن یا خرده چرانی کردن به شکل های مناسب تر درآورد.

 

عصر پارینه سنگی

این نخستین صنعت آدمی است که از آن نمونه و مدرکی به دست ما رسیده و به راهنمایی آن قدم به مرحله ای از تکامل بشر می گذاریم که به عصر پارینه سنگی یا عصر حجر قدیم معروف است.

 

در طول آخرین عصر پارینه سنگی، یعنی حدود 20000 سال پیش است که با نخستین آثار هنری انسان ابتدایی روبه رو می شویم، و شگفتی اینجاست که آثار فوق در همان حال که هستند ظرافت و استخکامی دارند که از مرحله ی تازه کاری ناشیانه بسی به دور است.

 

تهیه کننده: مرجان نجفی

منبع: History of Art The Western Tradition

H. W. Janson

پرویز مرزبان

مطالب زیر را حتما بخوانید